De opleiding journalistiek aan de AP Hogeschool in Antwerpen.

Journalisten in spé zoeken raad in de Raad van Europa

In het midden: geen basketbalbord maar een infoscherm

Op een koele vrijdagochtend sluipen we het Palais de l'Europe binnen, zetel van de Raad van Europa. De frisheid van de eerste dag is ondertussen ver te zoeken, sommigen onder ons zouden amper 2,5 uur hebben geslapen. Maar we vergeten onze vermoeidheid wanneer we een strenge security check verwachten en… ons vergissen. Hier is er geen sprake van Dreigingsniveau 4 of verhoogde alertheid, onze bezoekerskaartjes tonen volstaat. De verklaring: in tegenstelling tot het Europees Parlement, is de Raad van Europa niet in vergadering tijdens ons bezoek.

Het gebouw is ook heel wat ouder dan het moderne Louise Weissgebouw van het Europees Parlement. Het Palais werd in gebruik genomen in 1977, iets meer dan 20 jaar voor het Louise Weiss. De Franse woordvoerster Estelle Steiner leidt ons door het interieur waarin vooral donker hout overheerst.

Deze zitplaats staat voor een hartverscheurende keuze

Terwijl we door verlaten gangen wandelen, betoont ze dat “hier duizend mensen werken, op eender welk moment. Tijdens parlementaire vergaderingen of grote evenementen zijn er natuurlijk meer mensen aan het werk.” Na een tijdje bereiken we ‘the Hemicycle’ oftewel het Parlementaire Halfrond. Steiner vertelt dat enkel de mooie blauwe zetels van de Parlementsleden opnieuw betrokken werden. De bezoekerszetels zijn dus nog origineel uit 1977. Een instelling die democratie en mensenrechten in Europa wil zekerstellen, mag al eens op iets besparen.

De Raad van Europa heeft maar twee officiële talen: Engels en Frans. In zijn Parlement worden daarnaast vertalingen voorzien in het Duits, Italiaans en Russisch. De keuze voor die vijf talen was niet toevallig. De landen waar ze gesproken worden, zijn de landen die de grootste bijdrage betalen:

· Frankrijk €38,4 miljoen
· Italië €35,5 miljoen
· Duitsland €35,3 miljoen
· Turkije €33,0 miljoen (nu nog €13 miljoen)
· Rusland €32,4 miljoen
· VK €32,0 miljoen

Blauw zoals de Vlag van Europa (niet verwarren met de Europese Unie!
Niet de glijbanen van het Straatsburgse waterpark, maar de buitenkant van the Hemicycle

Binnekort wordt het Turks de zesde taal die een plek in de vertaalcabines krijgt. Vanaf volgend jaar krikt Turkije zijn bijdrage namelijk op van €13 miljoen naar €33 miljoen. Daardoor krijgt het land ook extra zetels: van 12 naar 18. In totaal zijn er 318 zetels in de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa.

De miljoenenbedragen zijn peanuts, vergeleken met de 3,66 miljard euro bijdrage die België aan de EU betaalde in 2014. Om alles nog verder in perspectief te plaatsen: het budget van de Europese Unie voor 2014 was €143 miljard, dat van België €218,5 miljard.

Groen en hout zoals een Europees woud

In een kleinere, maar nog steeds ruime zaal heeft de Italiaanse persverantwoordelijke Giuseppe Zaffuto tijd voor ons gemaakt. Hij sprak ook een mondje Nederlands. Wat bleek? Hij heeft aan het Europacollege in Brugge zijn postgraduaat Europese Studies gehaald, en daarna vijf jaar in Maastricht en vier jaar in Brussel geleefd. “Onze grote communicatie-inspaning om de Europese burgers te verwarren is perfect geslaagd”, grapt hij in het begin. Al zit er een kern van waarheid in: de Raad van Europa, de Europese Raad en de Raad van de Europese Unie zijn alles behalve synoniemen. Enkel de laatste twee horen bij de Europese Unie. De Raad van Europa is een andere internationale organisatie, die al negen jaar langer bestaat dan de EU (1949 vs. 1958). Niet enkel de namen zijn verwarrend, tot overmate van ramp hebben beide organisaties ook hetzelfde volkslied én dezelfde vlag: een blauwe achtergrond met 12 gouden sterren in een cirkel. De twaalf sterren zijn een volmaaktheidssymbool. De EU heeft 28 lidstaten, de Raad van Europa 47.

Voor het Palais de l'Europe staan 48 vlaggen: die van de 47 lidstaten en de Europese vlag. “Elke ochtend loop ik langs die vlaggen naar mijn werk. Het is altijd amusant om de bezoekers daar te horen praten: “Sinds wanneer is Turkije lid van de Europese Unie? Wat doet Rusland hier? Hebben we iets gemist?” Maar ik begrijp die misverstanden wel.” Tenslotte zorgen de verwarrende namen ook op de persdienst van de Raad van Europa voor problemen. Zaffuto: “Ik krijg élke dag telefoontjes van journalisten van Champions League media [nvdr.: de grootste internationale kranten] die vragen om hoe laat de zitting van de Europese Raad doorgaat. Maar de Europese Raad zetelt in Brussel…”

Alle landen van de Europese Unie zijn lid van de Raad van Europa, en niet omgekeerd – begrepen?