De opleiding journalistiek aan de AP Hogeschool in Antwerpen.

“Militaire aanwezigheid is slechts ‘acte de présence’”

Franse militairen in de winkelstraten van Straatsburg.
Franse militairen in de winkelstraten van Straatsburg.

Wanneer wij in ons kleine Belgenlandje naar het nieuws kijken, lijkt het alsof heel Frankrijk vol soldaten staat. De inwoners van Straatsburg hebben ons echter duidelijk gemaakt dat dat niet het geval is voor hun stad. Bovendien zijn ze niet overtuigd van het kunnen van de militairen. Een aanslag moet je ondergaan, en kan je niet voorkomen. “Si ça pette, qu’est-ce que tu veux qu’ils fassent?” omschrijft zowat de algemene opinie. (*)

De eerste persoon die we tegenkomen is Charlotte (15). Zij denkt dat de soldaten niet in staat zijn een aanslag te voorkomen. “Ik voel me helemaal niet veiliger nu de militairen op straat patrouilleren. De terroristen schieten toch zo maar in het rond, zonder enig specifiek doelwit. Ik denk dus dat de militairen weinig kunnen doen als het er op aan komt.”

Marie (21) komen we tegen bij tramhalte ‘Les Halles’. Zij voelt zich wél veiliger door de soldaten in de straten. “We zijn hier in Straatsburg sowieso niet echt in gevaar, of er nu militairen zijn of niet. Ik voel me wel veiliger met de aanwezigheid van het leger. Hoe meer, hoe beter. Na de aanslag op Charlie Hebdo waren de militairen enkel op belangrijke plaatsen en in de joodse buurten te vinden. Nu zijn ze echt overal. Dat vind ik goed, maar als er echt een aanslag zou gebeuren denk ik dat de infanteristen weinig zullen kunnen doen. Ze zullen het niet kunnen tegenhouden.” Ook Ingrid (62) bevestigt dit: “Als er echt iets gebeurt, zou ik niet weten wat die militairen voor ons kunnen betekenen. Het stelt me wel gerust dat ze hier op straat rondlopen. Maar… Si ça pette, qu’est-ce que tu veux qu’ils fassent?” (*). Cédric (30) heeft zelfs nog niet veel soldaten op straat gezien. Niets houdt hem tegen om van het leven te genieten en zijn eigen ding te doen. “Ik ben sowieso niet het soort mens dat binnen blijft uit angst. Ik zal niet minder uitgaan of plezier maken omwille van doorgeslagen terroristen. Ik vind het niet nodig om meer militairen in te zetten, want als er een bom ontploft, ontploft ze. Daar kunnen de soldaten weinig aan doen.” Kevin (27) knikt: “Het zou gewoon ‘mal chance’ zijn, moest zoiets hier in Straatsburg gebeuren”.

Op zoek naar een andere mening komen we François (56) tegen, een toerist hier in Straatsburg. Hij komt uit de Bourgogne-streek en is hier enkele dagen voor zijn werk: “Ik ervaar de militaire aanwezigheid dus niet op dezelfde manier als de mensen die hier in de stad wonen. Ik ben hier sinds gisteren, maar heb eigenlijk nog niet veel militairen of politiepatrouilles gezien. Vandaag zelfs geen enkele. In het begin van dit jaar zag je wel veel meer leger op straat (na de aanslag op Charlie Hebdo, nvdr). Ook in Dijon was dat het geval, of het was tenminste veel zichtbaarder. Maar misschien is het net hun bedoeling dat ze zich verdoken opstellen.”

Blijkbaar voelen de mensen hier in Straatsburg zich niet bedreigd door de terreur. Het dagelijkse leven gaat ongestoord verder. Peggy (41) voelde zich op geen enkel moment onveilig in de stad. Niet na de aanslag op Charlie Hebdo, en ook niet na de recente aanslagen in Parijs. ‘Ik voel me niet per definitie zekerder nu er militairen aanwezig zijn op straat, maar ik vind het wel mooi om te zien hoe er solidariteit is tussen burger en soldaat. Dat vind ik hartverwarmend.”

Er zijn ook inwoners die ronduit tegen de aanwezigheid van het leger zijn. Het zijn vooral jonge mensen die zich niet bang laten maken door terrorisme. Ze gebruiken harde taal, maar vatten de algemene opinie van de inwoners samen: de soldaten zullen geen aanslag kunnen tegenhouden, en zijn daarom overbodig in het straatbeeld. Samantha (21) vertelt: “Ik vind dat de militaire aanwezigheid voor niets nodig is. Volgens mij is er in Straatsburg geen enkele dreiging. En zelfs al zou die dreiging er wel zijn, zullen de soldaten toch niet snel genoeg kunnen ingrijpen om een mogelijke aanslag te verijdelen.” Julien (25) vult kort, maar krachtig aan: “Als een aanslag ‘moet’ gebeuren, zal

dat gebeuren. De militairen zijn in mijn ogen alleen aanwezig als ‘acte de présence’. Ze doen gewoon alsof om het visuele aspect te verbeteren, daardoor krijgen mensen een vals veiligheidsgevoel. Militaire aanwezigheid is voor niets nodig.”

Het lijkt alsof de mensen in Frankrijk helemaal niet bang zijn na de recente terroristische aanslagen in hun hoofdstad. Ze staan op hun zelfstandigheid en laten zich niet bang maken. Ook al zorgen de soldaten bij sommige mensen voor een veiliger gevoel, de meesten denken dat een aanslag niet verijdeld zal kunnen worden. Militairen of niet.

(*): Letterlijk vertaald: Als het knettert, wat wil je dan dat ze doen?

Door Laura Delandsheer en Laura Bisaerts