De opleiding journalistiek aan de AP Hogeschool in Antwerpen.

Nacht und Nebel - Nuit et Brouillard

Gevangenen werden onzichtbaar in het Nacht und Nebel-kamp.
Gevangenen werden onzichtbaar in het Nacht und Nebel-kamp.

In nacht en nevel verdwenen gevangenen om hun verzet tegen het naziregime, op de ijzingwekkende noordhelling van een achthonderd meter hoge bergtop in de Elzas. Niemand wist waar ze verbleven. Ver van de bewoonde wereld, niet in een idyllisch skioord, maar in een wreed lustig concentratiekamp, ’Natzweiler-Struthof’ genaamd. “Entree door de poort, vertrek door de schoorsteen”.

Aan het eind van de lange, slingerende bergweg omhelst een wit sneeuwtapijt het vroegere concentratiekamp. Bijna lijkt het landschap mooi, prachtig zelfs. In alle schijn lijkt het iets rustgevends uit te stralen. Als een dikke vernislaag bedekt de sneeuw de schrijnende pijn. Even bedenk ik hoe het de wonden probeert te verzachten. Maar de angst tussen de bergtoppen is haast voelbaar. Een mix van bittere smaken en walging proef ik op het puntje van mijn tong. Uitgehongerd in deze ijskoude temperaturen, zware lichamelijke arbeid verrichten, moet hels zijn geweest.

Niemandsland

Terwijl de laatstejaars studenten Journalistiek de luxueuze dubbeldekker uit strompelen flitsen fragmenten van gevangenen die per trein arriveren en naar het kampen worden afgevoerd als bliksemschichten door mijn hoofd. Op het puntje van de achthonderd meter hoge bergtop zijn nergens meer dorpjes, woningen of boerderijen te zien. Gevangenen werden onzichtbaar in het Nacht und Nebel-kamp. Verzetsmensen afkomstig uit Frankrijk, Nederland, Polen, Noorwegen, Duitsland en de Sovjet-Unie werden vastgehouden door de nazi’s en moesten spoorloos verdwijnen. Hun hoop naar vrijheid leek in rook op te gaan.

Vrijheid

Na een intensieve wandeling doorheen het kamp, heerst er een stilte in de groep laatstejaars studenten. Een van de meest moordende kampen van het Nazi systeem kende op 23 november 1944 een keerpunt. De gevangenen van Natzweiler-Struthof werden officieel door de Amerikanen bevrijd. Voor het einde van de oorlog lieten 22.000 mensen het leven. Je kon een speld horen vallen.

Op weg terug naar de bus kibbelde en lachte de jonge journalisten terug hevig. De duizenden, gekwelde slachtoffers, de marteltuigen en de ijselijke kou vergaten ze weer snel. Welk café in Straatsburg de beste pinten serveert, was de volgende vraag dat de groep in de ban hield. En is dat uiteindelijk niet het beste? Deze schrijnende nazi periode uit de geschiedenis een plaats geven. Een plaats die we niet mogen vergeten en regelmatig op moeten terugblikken. Maar het liefst kijken we recht voor ons uit, glimlachend naar de toekomst.